Ο Κινηματογράφος, η λεγόμενη έβδομη τέχνη του πολιτισμού, είναι ένα κοινωνικό αγαθό που συμβάλλει στη διατήρηση και διάδοση της πολιτισμικής ιστορίας ενός λαού. Ο ανεξάντλητος ελληνικός πολιτισμός έχει συνδεθεί με την ελληνική λογοτεχνία, ένα πνευματικό έργο της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς, το οποίο πολλές φορές γίνεται πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία σεναρίων κινηματογραφικών ταινιών. Το σενάριο, προσχέδιο μιας κινηματογραφικής ταινίας, μπορεί να είναι ένα είδος της απέραντης ελληνικής πεζογραφίας κυρίως το μυθιστόρημα, εκείνο το λογοτεχνικό είδος που αφηγείται αναλυτικά πραγματικές ή φανταστικές ιστορίες.
Ο συγγραφέας του μυθιστορήματος με τους ήρωές του μεταδίδει τις σκέψεις του, τα συναισθήματα του,, τους προβληματισμούς του, τους στόχους του, τη γνώση του, την παιδεία του. Επιπλέον επιθυμεί, να δώσει τις ιδεολογικές διαφορές των ανθρώπων κάθε εποχής στην οποία αναφέρεται. Στόχος των πεζογράφων είναι η δημιουργία κειμένων, που έχουν καλλιτεχνική αξία, ηθογραφικό, ψυχογραφικό πνεύμα, φιλοσοφικό στοχασμό και προκαλούν συναισθήματα στον αναγνώστη.
Η αρχαία ελληνική πνευματική ανάπτυξη, η οποία συνδυάζει στοιχεία από την ομηρική ποίηση, τα έργα του Ησίοδου, του Πινδάρου, την ελληνική μυθολογία, την τραγωδία, την κωμωδία, την ερωτική ποίηση, την ελληνική ιστορία κ. α. δίνει ιδέες για τη δημιουργία κινηματογραφικών φιλμ. Eνδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε από την ελληνική μυθολογία την ταινία, «Ηλέκτρα» του Ευριπίδη σκηνοθετημένη από τον Μιχάλη Κακογιάννη το 1962 με πολλά βραβεία, την πιο υποδειγματική μεταφορά αρχαίας ελληνικής τραγωδίας στον κινηματογράφο και την ελληνική ταινία του Ευριπίδη «Ιφιγένεια», επίσης του πολυβραβευμένου σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη το 1977, η οποία ήταν υποψήφια για Όσκαρ στο φεστιβάλ Καννών. Από το αρχαίο ελληνικό δράμα είναι γνωστή η βραβευμένη ασπρόμαυρη ταινία «Αντιγόνη» του Σοφοκλή το 1961, υποψήφια για Όσκαρ σε σκηνοθεσία του Γιώργου Τζαβέλα.
Επίσης είναι αναγνωρισμένο, ότι και τα έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας με τη ζωντάνια και την ατελείωτη δημιουργική της πνοή γίνονται θέματα συγγραφής σεναρίων για τη δημιουργία κινηματογραφικών ταινιών. Ο σεναριογράφος μεταφέρει με τον δικό του τρόπο τις ανθρώπινες σκέψεις και πράξεις που διαπραγματεύεται το μυθιστόρημα του σεναρίου του, πετυχαίνει να ανασύρει μνήμες και βιώματα των θεατών, καλλιεργεί το αισθητικό τους κριτήριο, την κριτική τους σκέψη, γίνεται ο καθρέφτης τους και χρήσιμο διδακτικό εργαλείο.
Κάποιες ταινίες με θέματα από τη νεοελληνική λογοτεχνία είναι, η «Νυχτερινή Περιπέτεια» σενάριο βασισμένο στη μενεξεδένια πολιτεία του Άγγελου Τερζάκη το 1954 σε δική του σκηνοθεσία, η «Γαλήνη» ταινία βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ηλία Βενέζη το 1958 σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Γρηγορίου. Ακόμη «Η δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά του Στρατή Μυριβήλη» το 1973, η βραβευμένη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή «Καβάφης» μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το έργο του σπουδαίου Νεοέλληνα ποιητή το 1996, η «Μικρά Αγγλία» σε σκηνοθεσία του Παντελή Βούλγαρη το 2013, από το ομότιτλο μυθιστόρημα της Ιωάννας Καρυστιάννη.
Σε αυτήν την ταύτιση του μυθιστορήματος και του κινηματογραφικού έργου ως προς την αφήγηση του θέματος, την αισθητική αξία και την παιδεία που εκπέμπουν, ο αναγνώστης του μυθιστορήματος και ο θεατής του κινηματογραφικού έργου συμμετέχουν στην παραγωγή της κεντρικής ιδέας, που βγαίνει από τη σύνθεση των πεποιθήσεων και εμπειριών και των δύο.
Είναι αξιοσημείωτο και καύχημα για την πολιτιστική μας διαδρομή, ότι πολλά λογοτεχνικά έργα έγιναν σενάρια για φιλμ στον παγκόσμιο κινηματογράφο. Παραδείγματα τέτοιων ταινιών είναι η «Οδύσσεια» του Ομήρου, παγκόσμια υπερπαραγωγή του 2025 εμπνευσμένη από την ελληνική μυθολογία, της οποίας κάποια γυρίσματα έγιναν στην Πελοπόννησο. Άλλη ταινία είναι η «Μήδεια» του 1969 εξαιρετική διασκευή της αρχαίας τραγωδίας του Ευριπίδη, με πρωταγωνίστρια τη Μαρία Κάλλας στο μοναδικό κινηματογραφικό της ρόλο. Μια ακόμη δραματική ταινία βασισμένη στην τραγωδία οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη του 1971, σκηνοθετημένη από τον Κακογιάννη σε συνεργασία με ξένους σκηνοθέτες βραβεύτηκε με το Βραβείο του Διεθνούς Οργανισμού Ειρήνης. Από τους σύγχρονους συγγραφείς πολύ γνωστή είναι η ταινία «Αλέξης Ζορμπάς» του 1964 από το μυθιστόρημα του Καζαντζάκη «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά». 
Η συγκεκριμένη ταινία σκηνοθετήθηκε από τον Μιχάλη Κακογιάννη με πρωταγωνιστές την Ελληνίδα Ειρήνη Παπά και άλλους σπουδαίους ξένους ηθοποιούς, μια ταινία βραβευμένη με τρία Όσκαρ που έγινε παγκόσμιο σύμβολο για τη μουσική και το συρτάκι του Μίκυ Θεοδωράκη, γνωστή ως «Ο Χορός του Ζορμπά» με εξωτερικές σκηνές γυρισμένες στην Κρήτη.
Από τα προαναφερθέντα φαίνεται, ότι η ελληνική λογοτεχνική δημιουργία αποτελεί έναν πολύτιμο θησαυρό ιδεών για τη δημιουργία φιλμ. Η μεταφορά μάλιστα πολλών πνευματικών έργων στον παγκόσμιο κινηματογραφικό κόσμο, είναι τιμή για τον ελληνικό πολιτισμό, επειδή αυτό μαρτυρά την μεγάλη του απήχηση στη διεθνή κινηματογραφική ιστορία.
Τέλος, αξίζει να τονιστεί η διοργάνωση πολλών φεστιβάλ κινηματογράφου σε πολλές χώρες στην υφήλιο αλλά και εδώ σε μας, σαν πολιτιστικές δραστηριότητες που γίνονται κάθε χρόνο με μεγάλη αποτελεσματικότητα και επιτυχία. Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα εντός του ελληνικού χώρου, είναι το Διεθνές Φεστιβάλ Αθήνας, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου Αθήνας, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου «Κύματα» στον πολιτιστικό χώρο του θαλασσόμυλου στο Αργοστόλι της Κεφαλονιάς κ. α, καθώς επίσης τα Διεθνή φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους για παιδιά και νέους, χαρακτηριστικά τέτοια είναι της Αρχαίας Ολυμπίας, του Πύργου, των Χανίων, της Δράμας, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Animation-Κέρκυρας κ.α.
Υβόνη Γραμματικού
Τέως Εκπαιδευτικός- Συγγραφέας
