Η εκεχειρία των 2 εβδομάδων, που επιτεύχθηκε χθες με την διαμεσολάβηση του Πακιστάν (αλλά και της Κίνας) ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, αν και δημιούργησε αισιοδοξία και προϋποθέσεις για διαπραγμάτευση, εν τούτοις δεν συνιστά ειρήνη, ούτε καν σταθερή αποκλιμάκωση.
Είναι, περισσότερο, μια ανάσα πριν από τον επόμενο γύρο πίεσης, με τις δύο πλευρές να επιχειρούν να εμφανιστούν ως νικήτριες.
Ειδικά η Τεχεράνη, με το πακέτο των 10 όρων που έθεσε ως βάση για διαπραγμάτευση, δίνει την εντύπωση ότι υπαγορεύει όρους ως δύναμη που επικράτησε στο πεδίο.
Ωστόσο, αυτή η εικόνα δύσκολα αντέχει σε μια πιο ψύχραιμη ανάγνωση των δεδομένων.
Επιχειρησιακά, το Ιράν έδειχνε να βρίσκεται πολύ κοντά σε σοβαρή στρατηγική φθορά, ιδιαίτερα εάν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ προχωρούσαν σε συντονισμένα πλήγματα μεγάλης κλίμακας κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων, γεφυρών, οδικών αρτηριών και δικτύων εσωτερικής επικοινωνίας.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει πραγματική αποδιοργάνωση του κυβερνητικού/κρατικού μηχανισμού, να ελαχιστοποιήσει την αμυντική και επιθετική ικανότητα του Ιράν και να επιβαρύνει δραματικά την κοινωνική και οικονομική αντοχή της χώρας.
Γι’ αυτό και η ιρανική ρητορική θριάμβου μοιάζει περισσότερο με εργαλείο εσωτερικής κατανάλωσης και διαπραγματευτικού μαξιμαλισμού παρά με ρεαλιστική αποτύπωση του ισοζυγίου ισχύος.
Οι όροι που προβάλλει η Τεχεράνη, από την άρση όλων των κυρώσεων και την αποδοχή του δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου μέχρι την αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή και την καταβολή αποζημιώσεων, δεν μπορεί να γίνουν στην πλειονότητά τους άμεσα αποδεκτοί από την Ουάσιγκτον.
Αντίθετα, αρκετοί από αυτούς αγγίζουν τις βασικές κόκκινες γραμμές των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ιδίως το πυρηνικό πρόγραμμα ( και ο εμπλουτισμός Ουρανίου), ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ, η απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων και βάσεων από την περιοχή και η περιφερειακή δράση του Ιράν παραμένουν πεδία μετωπικής σύγκρουσης και όχι εύκολου συμβιβασμού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια συμφωνίας. Εκεί όπου μπορεί να υπάρξει συνεννόηση είναι σε πιο περιορισμένα και τεχνικά πεδία, όπως μπορεί να είναι μια σταδιακή και υπό όρους ελάφρυνση των κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, ένα διεθνώς ρυθμισμένο καθεστώς ασφαλούς ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ και ίσως σε μια αμοιβαία ρήτρα μη επίθεσης υπό προϋποθέσεις και με μηχανισμούς επαλήθευσης τους.
Όμως ο δρόμος προς ένα τέτοιο αποτέλεσμα προϋποθέτει εγκατάλειψη της αλαζονικής γλώσσας και επιστροφή στον ρεαλισμό.
ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ
Η παρούσα εκεχειρία είναι εύθραυστη. Δεν αποκλείεται να καταρρεύσει πριν από το τέλος των 2 εβδομάδων, ούτε και να ανατραπεί αμέσως μετά από αυτό.
Άλλωστε υπάρχουν πολλές προβοκατόρικες δράσεις που θα μπορούσαν να αποτελέσουν θρυαλλίδα που μπορεί να πυροδοτήσει δριμεία επανέναρξη επιθέσεων.
Αν δε το Ιράν συνεχίσει να συμπεριφέρεται σαν να κέρδισε τον πόλεμο που στην πραγματικότητα με την παρούσα εκεχειρία και προς στιγμήν απέφυγε να τον χάσει ολοκληρωτικά, τότε ο κίνδυνος επανέναρξης των εχθροπραξιών θα αυξηθεί αντί να μειωθεί.
