Η συζήτηση για το μέλλον του Πολεμικού Ναυτικού μας δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στο δίλημμα «μεγάλες ή μικρές μονάδες». Το πραγματικό ερώτημα είναι “ποία Δομή Δυνάμεων μπορεί να επιβιώσει, να αποτρέψει και να επικρατήσει σε ένα περιβάλλον όπου η απειλή γίνεται πολυχωρική, κορεσμού και οικονομικά ασύμμετρη”.
Η Τουρκία δεν αναπτύσσει απλώς περισσότερα πλοία. Αναπτύσσει ένα σύστημα πολύπλευρο, με μεγάλα πλοία φορείς νέας τεχνολογίας, αποβατικά, ελαφρά αεραποβατικά και φορείς μη επανδρωμένων UAV, UCAV, με αντιπλοϊκούς πυραύλους, υποβρύχια AIP, παράκτια όπλα, αισθητήρες, ηλεκτρονικό πόλεμο και δικτυωμένη στοχοποίηση.
Απέναντι σε αυτό, η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς «καλύτερα πλοία». Χρειάζεται διαφορετική αρχιτεκτονική προβολής ναυτικής ισχύος.
Οι μεγάλες μονάδες παραμένουν αναγκαίες. Οι Belharra προσφέρουν ποιοτικό άλμα στην αεράμυνα περιοχής, στη δικτυοκεντρική μάχη, στη διοίκηση και στον ανθυποβρυχιακό αγώνα. Οι Bergamini, εφόσον ενταχθούν σωστά, μπορούν να προσφέρουν σημαντική αεράμυνα, ανθυποβρυχιακή ισχύ, αυτονομία, δυνατότητα παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο και αντικατάσταση παλαιότερων μονάδων.
Όμως δεν πρέπει να αντιμετωπισθούν ως απάντηση για όλα. Σε ένα περιβάλλον κορεσμού από drones, θαλάσσια μη επανδρωμένα, πυραύλους από πλοία και από ξηρά και με υποβρύχιες απειλές, κάθε μεγάλη μονάδα είναι ταυτόχρονα φορέας ισχύος και υψηλής αξίας στόχος.
ΣΤΟΛΟΣ “ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΙΣΧΥΟΣ”
Η σωστή λογική είναι η μετάβαση από τον στόλο μεμονωμένων πλατφορμών στον στόλο “Πολυτροπικού πλέγματος ισχύος” (με δυνατότητες αμυντικές, επιθετικές και προστασίας).
Δηλαδή σε μια δύναμη όπου οι μεγάλες μονάδες λειτουργούν ως κόμβοι διοίκησης, αεράμυνας, αισθητήρων και συντονισμού, ενώ γύρω τους απλώνεται ένα πυκνό δίκτυο μικρότερων, ταχύτερων, φθηνότερων και δυσκολότερα στοχοποιήσιμων μέσων.
Το Αιγαίο, λόγω της αρχιπελαγικής του μορφής, ευνοεί αυτή τη λογική. Τα νησιά, οι στενές θαλάσσιες περιοχές, οι μικρές αποστάσεις και η δυνατότητα διασποράς δημιουργούν ιδανικό περιβάλλον για κατανεμημένη φονικότητα.
Η προτεινόμενη δομή πρέπει να έχει τέσσερα επίπεδα.
1) Πρώτο επίπεδο, με μεγάλες φρεγάτες υψηλής ισχύος, τις 4 Belharra και 2+2 Bergamini. Οι Belharra να αποτελέσουν τον πυρήνα αεράμυνας περιοχής, διοίκησης και δικτυοκεντρικού πολέμου. Οι Bergamini να καλύψουν κυρίως ανθυποβρυχιακές αποστολές, συνοδείες, παρουσία σε ανοικτή θάλασσα και επιχειρήσεις Ανατολικής Μεσογείου.
2) Δεύτερο επίπεδο, με μεσαίες μονάδες μάχης, όπως κορβέτες ή ελαφρές φρεγάτες, με αντιπλοϊκούς πυραύλους, αντιαεροπορική αυτοπροστασία, ηλεκτρονικό πόλεμο, UAV και ικανότητα συμμετοχής σε δικτυωμένη εικόνα μάχης. Αυτές θα είναι ευέλικτες μονάδες υψηλής φονικότητας και διαθεσιμότητας.
3) Τρίτο επίπεδο, με πυραυλακάτους, ταχέα περιπολικά και κατάλληλα οπλισμένα μικρά σκάφη (που να μην μειώνουν όμως την ευελιξίας τους). Αυτά είναι απολύτως απαραίτητα για το Αιγαίο. Μπορούν να επιχειρούν με διασπορά, απόκρυψη, ταχεία μετακίνηση και αιφνιδιαστική απειλή κατά μεγαλύτερων τουρκικών μονάδων. Εξαναγκάζουν τον αντίπαλο να διασπείρει μονάδες, αισθητήρες, όπλα και προσοχή. Μπορούν επίσης να συνεισφέρουν στην επίτευξη πολύπλευρου κορεσμού απειλής για τον αντίπαλο.
4) Τέταρτο επίπεδο, με μη επανδρωμένα, παράκτια όπλα και ηλεκτρονικό πόλεμο, με UAV, USV, UUV, κινητές συστοιχίες αντιπλοϊκών πυραύλων, παράκτια ραντάρ, παθητικούς και ενεργητικούς αισθητήρες, παρεμβολείς και συστήματα αντι-drone τα οποία πρέπει να ενσωματωθούν οργανικά στο Ναυτικό μας Δόγμα, ως πλέγμα δικτυοκεντρικά συνεργαζόμενων δυνατοτήτων. Όχι ως βοηθητικά μέσα, αλλά ως κεντρικό στοιχείο συνολικής αποτροπής.
Αυτή η δομή αποδυναμώνει την τουρκική απειλή με τρεις τρόπους.
1) Αφαιρεί από τον αντίπαλο την ευκολία να στοχοποιεί λίγες μεγάλες μονάδες.
2) Αυξάνει τον αριθμό των ελληνικών απειλών (πολύπλευρα και πολυτροπικά) που πρέπει να εντοπίσει, να παρακολουθήσει και να εξουδετερώσει.
3) Επιφέρει αβεβαιότητα και κόστος, λόγω του πολύπλευρου και πολυτροπικού κορεσμού στον αντίπαλο.
ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ
Το Πολεμικό Ναυτικό μας, σήμερα και στο ορατό μέλλον, δεν πρέπει να είναι ούτε στόλος μόνο μεγάλων φρεγατών ούτε στόλος μικρών σκαφών χωρίς στρατηγικό βάθος.
Πρέπει να είναι ένας πολυεπίπεδος, δικτυωμένος, ευέλικτος, και ανθεκτικός στόλος.
Οι μεγάλες μονάδες θα δίνουν συνοχή, έλεγχο και αποτελεσματικότητα στην δικτυοκεντρική διοίκηση, αεράμυνα περιοχής, ισχυρές ανθυποβρυχιακές δυνατότητες και αποτρεπτική παρουσία.
Οι μικρότερες θα δίνουν ευελιξίας, πολυτροπικότητα στην προβολή ισχύος, αριθμούς, ταχύτητα, καθημερινή διαθεσιμότητα και φονικότητα στο Αιγαίο.
Τα μη επανδρωμένα και τα παράκτια όπλα θα δημιουργούν αβεβαιότητα, κορεσμό και άρνηση πρόσβασης.
Το ζητούμενο είναι ένας στόλος που δεν θα είναι μόνο ισχυρός, αλλά δύσκολο να εντοπισθεί, δύσκολο να εξουδετερωθεί και ικανός να επιβάλλει στον αντίπαλο δυσανάλογο επιχειρησιακό, στρατηγικό και πολιτικό κόστος.
Αυτός είναι ο στόλος που ταιριάζει για την χώρα μας για να αντιμετωπίσει την Τουρκική απειλή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
ΕΠΙΣΗΣ: Παράλληλα, απαιτείται η δημιουργία μιας επιχειρησιακά ισχυρής Ακτοφυλακής, ικανής να αναλαμβάνει μεγάλο μέρος των καθημερινών αποστολών επιτήρησης, παρουσίας, αστυνόμευσης και άσκησης δικαιοδοσίας στο Αιγαίο.
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με μεγαλύτερα περιπολικά σκάφη, ακόμη και με επιλεγμένες μετατάξεις μονάδων από το Πολεμικό Ναυτικό, κατάλληλα προσαρμοσμένων για αποστολές ακτοφυλακής.
Εξίσου σημαντική είναι η αξιοποίηση έμπειρων στελεχών του Π.Ν., στα οποία, αντί της πρόωρης αποστρατείας, θα μπορούσαν να δοθούν κίνητρα μετάταξης στο Λιμενικό Σώμα.
Έτσι αποφεύγεται η άσκοπη στρατιωτικοποίηση καθημερινών επεισοδίων/εντάσεων, ενώ ενισχύεται η αποτελεσματική άσκηση κυριαρχίας, κυριαρχικών δικαιωμάτων και θαλάσσιας αστυνόμευσης.
